Malûllük, yaşlılık ve ölüm aylıkları

Malûllük, yaşlılık ve ölüm aylıkları

Emekli

Sosyal Güvenlik Kurumundan yaşlılık veya malullük aylığı alanlar ile geçirdiği iş kazası veya tutulduğu meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik geliri alanlara emekli denir.

Sigortalının veya emeklinin ölümü halinde, gelir ya da aylık bağlanmasına veya toptan ödeme yapılmasına hak kazanan eş, çocuk, ana ve babasına hak sahibi denir.

Gelir

İş kazası veya meslek hastalığı halinde sigortalıya veya sigortalının ölümü halinde hak

sahiplerine yapılan sürekli ödemeye gelir denir.

Aylık

Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile vazife malullüğü halinde yapılan sürekli ödemeye aylık denir.

Sigortalılık Süresi

Sigortalılık başlangıcı ile tahsis talep ya da ölüm tarihi arasında geçen zaman dilimine sigortalılık süresi denir.

Prim Ödeme Gün Sayısı

Prim ödeme gün sayısı; malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak geçen sürelere ait gün sayısını ifade eder.

Sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan gün sayıları, aynı zamanda bunların prim ödeme gün sayılarını gösterir. Primlerin hesabına esas tutulan günlük kazanç sigortalının bir ay içinde prime esas tutulan kazancının otuzda biridir. Uygulamada tam çalışılan veya prim ödenen aylardaki prim ödeme gün sayısı, ayın 28,

29, 31 gün süreli olmasına bakılmaksızın 30 gün alınmaktadır.

Yaş

Yaşlılık ve ölüm sigortalarından aylık bağlanmasına ilişkin haklardan yararlanmak için

5510 sayılı Kanunda yer alan şartlardan biri de yaştır.

Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin yaş ile ilgili hükümlerin uygulanmasında, sigortalıların, mülga 5417, 6900, 2926 sayılı Kanunlar ile 506, 2925 1479 ve 5434 sayılı kanunlara, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine tâbi sandıklara veya 5510 sayılı

Kanuna göre ilk defa malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olduğu tarihte, nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihleri esas alınır.

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödeyenlerin, sigorta kollarından yapılması gereken yardımlara hak kazanıp kazanmadıklarının tespitinde, sigortalılık süresi, prim ödeme gün sayısı ve yaşa göre işlem yapılır.

Yaşlılık Aylığı

5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olanların yaşlılık aylığına hak kazanma koşulları 506, 1479, 2925, 5434 ve mülga 2926 sayılı kanun hükümlerine göre belirlenmektedir.

Kanunda öngörülen koşullardan birini yerine getirmek koşuluyla yaşlılık aylığına hak kazanan sigortalıya, Kurum kendiliğinden aylık bağlamaz. Sigortalıya aylık bağlanabilmesi için,

4 (a) sigortalılarının çalıştığı işten ayrıldıktan,

4(b) sigortalılarının ise tarım işlerinde kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar hariç, sigortalılığa esas faaliyete son verip vermeyeceğini beyan ettikten sonra kendisinin veya varsa vekilinin yazılı olarak Kurumun ilgili ünitesine başvurması şarttır.

Ayrıca, 4 (b) sigortalılarının, yaşlılık aylığı bağlanması için yazılı talepte bulunduğu tarih itibariyle genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin her türlü borcunun olmaması gerekir.

Sigortalılar ne zaman emekli olunacağı hususunda, “www.sgk.gov.tr” adresinden “e-sgk+e-hizmetler-Diğer Uygulamalar” bölümü seçilerek, “Ne Zaman Emekli Olabilirim” menüsünden veya dosyaları Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerimizde bulunduğundan en son çalıştıkları işyerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/Merkez Müdürlüğüne müracaat etmeleri halinde bilgi sahibi olabilirler.

Malullük Sigortası

Malullük sigortası, ilk defa çalışmaya başlanılan tarihten sonra malul kalan ve bu nedenle çalışamaz duruma düşen ya da çalışma gücünü kısmen veya tamamen yitiren sigortalıların gelir kayıplarını gidermek üzere kurulmuş uzun vadeli bir sigorta koludur. Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek

hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60?ını, (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün en az % 60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malul sayılır.

Bu durumda malullük aylığı bağlanması için sigortalının,

5510 sayılı Kanunun 25 inci maddesine göre malûl sayılması

En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakıma muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malûllük, yaşlılılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması,

Maluliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması gerekir.

Ayrıca, 4 (b) sigortalıları, yaşlılık aylığı bağlanması için yazılı talepte bulunduğu tarih itibariyle genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişin her türlü borcunun ödenmiş olması gerekir.

Sürekli İş Göremezlik Geliri

Kurum, iş kazası geçiren veya meslek hastalığına tutulan bir sigortalıya, sağlığına kavuşması için gerekli sağlı yardımları sağlamak ve tedavi süresince geçici iş göremezlik ödeneği vermekle yükümlüdür. Geçici iş göremezlik sonunda yeniden çalışa gücünü kazanamayan ve bu nedenle sürekli iş göremezlik durumuna düşen sigortalılara, sürekli iş göremezlik geliri bağlanır.

Sürekli iş göremezlik geliri, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalı ve özürler nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlı hizmeti sunucularını sağlı kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağı Kurulunca meslekte kazanma gücü en az % 10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya bağlanır.

Sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmesi için, sigortalının çalıştığı işten ayrılması işyerinin kapatılması veya devretmesi şartı aranmaz. Örneği Kurumca hazırlanan tahsis talep dilekçesi ile ilgili üniteye başvurması yeterlidir.

Ölü Geliri

İş kazası veya meslek hastalığı sonucu veya sürekli iş göremezlik geliri almakta iken ölen sigortalının hak sahiplerine, ölüm geliri bağlanır.

Ölen sigortalıdan dolayı hak sahiplerine ölüm geliri bağlanabilmesi için hak sahiplerinin örneği Kurumca hazırlanacak tahsis talep dilekçesi ile Kuruma başvurması gerekir.

İş kazası veya meslek hastalığı sonucu veya sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış iken ölen sigortalının hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanması için aranan şartları taşımaları gerekir.

Ölüm Aylığı

– En az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasını (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için, her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşılılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş

– Kanunun 47 nci maddesinde yazılı sebeplerle kazaya uğramış, malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı almakta iken veya malullük, vazife malullüğü veya yaşını aylığı bağlanmasına hak kazanmış olup henüz işlemi tamamlanmamış,

– Bağlanmış bulunan malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı sigortalı olarak çalışmaya başlamaları sebebiyle kesilmiş durumda iken ölen sigortalının hak sahiplerine, yazılı istekte bulunmaları halinde bağlanır. Ancak, 4 üncü maddenin birinci fırkasını (b) bendine göre sigortalı sayılanların hak sahiplerine aylık bağlanabilmesi için ölen sigortalının genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığından dolayı prim ve prime ilişkin her türlü borcunun olmaması veya ödenmesi zorunludur.

Ölüm Aylığı Sigortalının;

Dul eşine,

5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasını (a), (b) ve (e) bentleri hariç bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmayan veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış çocuklardan;

18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim yapması halinde 25 yaşını doldurmayanlara veya,

Kurum Sağlık Kurulu kararı ile çalışma gücünü en az % 60 oranında yitirip malûl olduğu anlaşılanlara veya,

Yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan kızlarına,

Hak sahibi eş ve çocuklardan artan hisse bulunması halinde her türlü kazanç ve irattan elde etmiş olduğu gelirinin asgari ücretin net tutarından daha az olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç olmak üzere gelir ve/veya aylık bağlanmamış olması şartıyla ana ve babasına,bağlanır.

Sigortalı tarafından evlât edinilmiş tanınmış veya soy bağı düzeltilmiş veya babalığı hükme bağlanmış çocukları ile sigortalının ölümünden sonra doğan çocukları bağlanacak aylıktan yukarıda belirtilen esaslara göre yararlanır.


Paylaş:
Sertifikalarımız

Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?

Bizimle iletişime geçerek ihtiyaçlarınıza uygun servisler ve
teknoloji çözümlerimizle neler yapabileceğinizi öğrenin.

Bize Ulaşın